Znak graniczny jest to trwały element – znak wykonany zwykle z betonu bądź granitu umieszczony w miejscu granicznym działki lub jako stały element terenu umieszczony w tym samym miejscu.

Z czego wykonuje się słupki graniczne?

Najczęściej używanym oznaczeniem granicznym są tzw. betonowe kamienie graniczne, czyli słupki geodezyjne. Kamienie graniczne mogą być również wykonane z tworzywa sztucznego. Oprócz słupków betonowych, zwłaszcza na utwardzonych powierzchniach, stosuje się także żelazne pręty i rury, bolce, a nawet krzyże wbite w nawierzchnię.

Do trwałych elementów terenu, które mogą się znajdować w punkcie granicznym, należą przede wszystkim narożniki budynków, słupki ogrodzeniowe, narożniki podmurówki, słupy i podobne. Zazwyczaj sytuacja ta występuje w granicach ustalanych w wiele lat temu, gdzie dokonywano tego na podstawie stałych obiektów, które oddzielały dwie sąsiednie działki. Takie podejście stosuje się również dzisiaj, gdy granice są nieuregulowane i są regulowane poprzez tzw. spokojny stan użytkowania.

Czy samodzielnie można umieścić znaki graniczne?

Nie można – jest to wyłącznie w kwestii uprawnionego geodety. Kamienie, tak samo jak granice, są określane w odniesieniu do geodezyjnego układu współrzędnych, z dokładnością do centymetrów. Niemożliwe jest dokładne umieszczenie ich “na oko” we właściwym miejscu.

Kary przewidywane przez obowiązujące przepisy związane z uszkodzeniem/usunięciem znaku granicznego

Zgodnie z przepisami, w tym także ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne, kto wbrew tym regulacjom niszczy, uszkadza lub przemieszcza znaki geodezyjne oraz nie informuje właściwych organów o zniszczeniu, uszkodzeniu lub przemieszczeniu tych znaków, podlega karze grzywny. Wspomniana ustawa określa, że osoba będąca właścicielem lub władającą nieruchomością, na której umieszczone są znaki geodezyjne, w tym także graniczne, ma obowiązek:

• nie podejmować działań, które mogą prowadzić do zniszczenia, uszkodzenia lub przemieszczenia tych znaków;
• niezwłocznie powiadomić właściwego starostę o zniszczeniu, uszkodzeniu, przemieszczeniu lub jakiejkolwiek sytuacji zagrażającej życiu lub mieniu.

Ponadto, zgodnie z postanowieniami kodeksu karnego, osoba, która celowo niszczy, uszkadza, usuwa, przesuwa lub fałszywie prezentuje znaki graniczne, podlega karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności nawet na okres do 2 lat. Fakt usunięcia trwałych znaków granicznych jest zatem uznawany za czyn przestępny.